JS Managing the Flow Script

JS Managing the FLow Script

Branch IF - IF нөхцөл

JavaScript If Statements

Нөхцөлөөс хамаарч шийдвар гаргах

Үндсэн If Statement

if (condition) {
    // code to run if condition is true
    execute this statement when true
    execute this statement when true
    execute this statement when true
}

let age = 18;
if (age >= 18) {
    console.log("You can vote!");
}

Output: You can vote!

Үндсэн If Statement


let temperature = readThermometer();
const tolerable = 25;

if ( temperature > tolerable ) {
    turn_on_air_conditioning( )
    get_a_cool_drink( )
    stay_in_shade( )
}

let flag = true;
if( !flag ) {
    console.log( 'Power is OFF' )
}
if( flag ) {
    console.log( 'Power is ON' )
}

Үндсэн If Statement


if( 7 < 2 ) {
    console.log( 'Failure' )
}

if( 7 > 2 ) {
    console.log( 'Success' )
}

Branch Alternatives - Шийдвэрийн өөр хувилбар

If-Else Statement

if (condition) {
    // code for true
    execute this statement when true
} else {
    // code for false
    execute this statement when false
}

let score = 75;
if (score >= 60) {
    console.log("Pass");
} else {
    console.log("Fail");
}

Output: Pass

If-Else If-Else Chain

if ( condition ) {
        execute these statements when true;

} else if ( condition ) {
    execute these statements when true;

} else if ( condition ){
    execute these statements when true;

} else {

    execute these statements when false;
}

If-Else If-Else Chain

let grade = 85;

if (grade >= 90) {
    console.log("A");
} else if (grade >= 80) {
    console.log("B");
} else if (grade >= 70) {
    console.log("C");
} else {
    console.log("F");
}

Output: B

If-Else If-Else Chain

let flag = false;
if( !flag ) {
    console.log( 'Power is OFF' );
} else {
    console.log( 'Power is ON' );
}

Output: Power is OFF

If-Else If-Else Chain


const num = 10;
if( num === 5 ) {
    console.log( 'Number is Five' );
} else if( num === 10 ) {
    console.log( 'Number is Ten' );
} else {
    console.log( 'Number is Neither Five nor Ten' );
}

Output: Number is Ten

Branch Alternatives - Шийдвэрийн өөр хувилбар

Nested If Statements

let age = 25;
let hasLicense = true;

if (age >= 18) {
    if (hasLicense) {
        console.log("You can drive");
    } else {
        console.log("Get a license first");
    }
} else {
    console.log("Too young to drive");
}

Output: You can drive

Best Practices

Нөхцлийг аль болох хялбар бас амархан байхаар сонгох
Хувьсагчийн нэрийг аль болох утгатай учиртай өгөх
Switch Statement-ийг олон төрлийн нөхцөлд ашиглах
Харьцуулахдаа маш анхааралтай байгаарай.
Олон шалгалт буюу хэтэрхий гүнзгий BRANCH хийхээс зайлсхийх

Голчлон алддаг алдаа

// == -ийн оронд = ашиглах
if (age = 18) {} // Буруу!
if (age === 18) {} // Зөв!

// curly braces буюу угалзан хаалтыг багасгах.
if (age >= 18)
    console.log("Adult"); // Risky!

// Сайн:
if (age >= 18) {
    console.log("Adult");
}

SWITCH Alternatives - Шийдвэрийн өөр хувилбар

Switch үндсэн бүтэц

switch (илэрхийлэл) {
    case утга1:
        // код
        break;
    case утга2:
        // код
        break;
    default:
        // өөр тохиолдолд
}

Энгийн жишээ

let datum = 3;

switch (datum) {
    case 1:
        console.log("Даваа");
        break;
    case 2:
        console.log("Мягмар");
        break;
    case 3:
        console.log("Лхагва");
        break;
    default:
        console.log("Буруу өдөр");
}

Гаралт: Лхагва

Олон утгатай жишээ

let month = "12";

switch (month) {
    case "12":
    case "1":
    case "2":
        console.log("Өвөл");
        break;
    case "3":
    case "4":
    case "5":
        console.log("Хавар");
        break;
    default:
        console.log("Бусад улирал");
}

Гаралт: Өвөл

Олон утгатай жишээ

let day;

switch (5 - 2) {
    case 1 : day = 'Monday' ; break;
    case 2 : day = 'Tuesday' ; break;
    case 3 : day = 'Wednesday' ; break;
    case 4 : day = 'Thursday' ; break;
    case 5 : day = 'Friday' ; break;
    default: day = 'Weekend';
}
console.log(day)

Гаралт: Wednesday

Switch ба If-ийн ялгаа

Switch нь тэнцүү байдлыг шалгана (===)
Олон нөхцөл шалгахад Switch илүү цэгцтэй
Break мартахаас болгоомжлох
Default нь else-тэй адил үүрэгтэй

Түгээмэл алдаанууд

// Break мартсан
switch (үнэлгээ) {
    case "A":
        console.log("Маш сайн");
        // break дутуу
    case "B":
        console.log("Сайн");
        break;
}

// Зөв бичиглэл:
switch (үнэлгээ) {
    case "A":
        console.log("Маш сайн");
        break;
    case "B":
        console.log("Сайн");
        break;
}

Сайн дадал

Break хэрэглэхээ бүү март
Default тохиргоог оруулах
Ойлгомжтой утга хэрэглэх
Цэвэр код бичих

Сорилт - Дадлага

If болон Switch хамтад нь

Наадмын оноо тооцох програм

Дараах шаардлагын дагуу код бичнэ үү:

Морь уралдааны байр (1-5)
Бөхийн өнгө (улаан, цэнхэр)
Бөхийн давсан тоо (1-5)

function calculateNaadam(horsePlaces, bukhColor, howManyWins) {
    let point = 0;

    // Морины байр шалгах
    switch(horsePlaces) {
        case 1:
            point += 50;
            break;
        case 2:
            point += 40;
            break;
        case 3:
            point += 30;
            break;
        case 4:
        case 5:
            point += 20;
            break;
        default:
            console.log("Буруу байр");
            return;
    }
    // Бөхийн өнгө шалгах
    if (bukhColor === "red") {
        if (howManyWins >= 4) {
            points *= 2;
        } else if (howManyWins >= 2) {
            points += 20;
        }
    } else if (howManyWins === "цэнхэр") {
        if (howManyWins >= 3) {
            points += 30;
        } else {
            points += 10;
        }
    }
    return points;
}

Жишээ гүйлгээ:

console.log(calculateNaadam(1, "red", 4));
// Гаралт: 100 (50 оноо * 2)

console.log(calculateNaadam(2, "blue", 3));
// Гаралт: 70 (40 оноо + 30)

Гаралт 1: 100 Гаралт 2: 70

Таны ээлж!

Дараах тохиолдлуудыг бодоорой:

Морь: 3-р байр, Улаан бөх: 5 давсан
Морь: 4-р байр, Цэнхэр бөх: 2 давсан

Таны ээлж!

Дараах тохиолдлуудыг бодоорой:

Морь: 3-р байр, Улаан бөх: 5 давсан
Морь: 4-р байр, Цэнхэр бөх: 2 давсан


// Хариу 1: 60 (30 оноо * 2)
// Хариу 2: 30 (20 оноо + 10)

JS FOR Loop

JavaScript FOR Давталт

Давталт ба Удирдлагын урсгалыг ойлгох

FOR давталтын үндсэн бүтэц

for (эхлэл; нөхцөл; алхам) {
    // гүйцэтгэх кодын блок
}

эхлэл: Давталт эхлэхээс өмнө нэг удаа ажиллана (Initializer)
нөхцөл: Давталт бүрийн өмнө шалгагдана (Condition)
алхам: Давталт бүрийн дараа гүйцэтгэгдэнэ(Modifier)

Энгийн жишээ

// 1-ээс 5 хүртэл тоолох
for (let i = 1; i <= 5; i++) {
    console.log(`Тоолол: ${i}`);
}

Тоолол: 1
Тоолол: 2
Тоолол: 3
Тоолол: 4
Тоолол: 5

Массив дээр давтах

const pets = ['Адуу', 'Үхэр', 'Хонь', 'Ямаа', 'Тэмээ'];

for (let i = 0; i < pets.length; i++) {
    console.log(`Мал ${i + 1}: ${pets[i]}`);
}

Мал 1: Адуу
Мал 2: Үхэр
Мал 3: Хонь
Мал 4: Ямаа
Мал 5: Тэмээ

Давхар давталт

// Хүснэгт үүсгэх
for (let i = 1; i <= 3; i++) {
    for (let j = 1; j <= 3; j++) {
        console.log(`${i} × ${j} = ${i * j}`);
    }
    console.log('--------');
}

1 × 1 = 1
1 × 2 = 2
1 × 3 = 3
--------
2 × 1 = 2
2 × 2 = 4
2 × 3 = 6
--------
3 × 1 = 3
3 × 2 = 6
3 × 3 = 9
--------

Давталт удирдах үйлдлүүд

// Break жишээ
for (let i = 1; i <= 5; i++) {
    if (i === 3) {
        break; // Давталтыг зогсоох
    }
    console.log(i);
}

// Continue жишээ
for (let i = 1; i <= 5; i++) {
    if (i === 3){
        continue; // Дараагийн давталтруу шилжих
    }
    console.log(i);
}

Break гаралт: Continue гаралт:
1 1
2 2
4
5

Түгээмэл хэв маягууд

// Буурах дараалал
for (let i = 5; i > 0; i--) {
    console.log(i);
}

// 2-оор өсөх
for (let i = 0; i <= 6; i += 2) {
    console.log(i);
}

Сайн дадлууд

Тоолуур хувьсагчийг 'let'-ээр зарлах
Ойлгомжтой нэр өгөх
Давталт доторх тоолуурыг өөрчлөхгүй байх
Хязгааргүй давталтаас зайлсхийх
Массивтай ажиллахдаа array функцуудыг ашиглах

Түгээмэл алдаанууд

// Хязгааргүй давталт
for (let i = 1; i >= 0; i++) {
    // Энэ хэзээ ч дуусахгүй!
}

// Нэгээр хэтрүүлэх алдаа
const arr = [1, 2, 3];
for (let i = 0; i <= arr.length; i++) {
    // Сүүлийн давталт undefined гарна!
}

Дасгал

/* Дасгал: Дараах шаардлагатай давталт бич:
1. 1-ээс 20 хүртэл тоолно
2. 3-т хуваагддаг тоонд "Гурав" гэж хэвлэ
3. 5-т хуваагддаг тоонд "Тав" гэж хэвлэ
4. 3 ба 5-т хуваагддаг тоонд "ГуравТав" гэж хэвлэ
5. Дээрх нөхцөлд таарахгүй бол тоог хэвлэ */

Дасгал

/* Дасгал: Дараах шаардлагатай давталт бич:
1. 1-ээс 20 хүртэл тоолно
2. 3-т хуваагддаг тоонд "Гурав" гэж хэвлэ
3. 5-т хуваагддаг тоонд "Тав" гэж хэвлэ
4. 3 ба 5-т хуваагддаг тоонд "ГуравТав" гэж хэвлэ
5. Дээрх нөхцөлд таарахгүй бол тоог хэвлэ */

Хариулт:

for (let i = 1; i <= 20; i++) {
    if (i % 3 === 0 && i % 5 === 0) {
        console.log('ГуравТав');
    } else if (i % 3 === 0) {
        console.log('Гурав');
    } else if (i % 5 === 0) {
        console.log('Тав');
    } else {
        console.log(i);
    }
}

JS - WHILE Loop

JavaScript While Давталт

Нөхцөлт давталтыг ойлгох нь

While давталтын бүтэц

while (нөхцөл) {
    // гүйцэтгэх кодын блок
}

Нөхцөл үнэн байх үед давталт үргэлжилнэ
Нөхцөл худал болмогц давталт зогсоно
Нөхцөл давталт бүрийн өмнө шалгагдана

Энгийн жишээ

// Морь уналгын тоолуур
let round = 1;
while (round <= 3) {
    console.log(`${round}-р тойрог`);
    round++;
}

1-р тойрог
2-р тойрог
3-р тойрог

Do While давталт

// Шагайн тоглоомын жишээ
let found = 0;
do {
    found = Math.floor(Math.random() * 6) + 1;
    console.log(`Шагай: ${found}`);
} while (found !== 6); // 6 гартал давтах

Шагай: 3
Шагай: 1
Шагай: 6

Do While нь нөхцөл шалгахаас өмнө нэг удаа заавал ажиллана

While ба Do While-ийн ялгаа

While

let number = 10;
while (number < 10) {
    console.log(number);
    number++;
}
// Хэвлэхгүй

Do While

let number = 10;
do {
    console.log(number);
    number++;
} while (number < 10);
// 10 хэвлэнэ

Массивтай ажиллах

const herdsmen = ['Болд', 'Дорж', 'Нараа', 'Сараа'];
let index = 0;

while (index < herdsmen.length) {
    console.log(`${index + 1}. ${herdsmen[index]}`);
    index++;
}

1. Болд
2. Дорж
3. Нараа
4. Сараа

Break ба Continue

// Наадмын бөхийн барилдаан
let ringer = 1;
while (ringer <= 5) {
    if (ringer === 3) {
        console.log('Гурав дахь бөх өвдсөн тул дараагийнх');
        ringer++;
        continue;
    }
    if (ringer === 4) {
        console.log('Барилдаан цаг агаарын байдлаас болж зогслоо');
        break;
    }
    console.log(`${ringer}-р бөх барилдаж байна`);
    ringer++;
}

1-р бөх барилдаж байна
2-р бөх барилдаж байна
Гурав дахь бөх өвдсөн тул дараагийнх
Барилдаан цаг агаарын байдлаас болж зогслоо

Түгээмэл алдаанууд

// Хязгааргүй давталт
while (true) {
    console.log("Энэ хэзээ ч зогсохгүй!");
}

// Нөхцөл өөрчлөхөө мартах
let number = 1;
while (number < 5) {
    console.log(number);
    // number++; мартсан
}

Дасгал

/* Дасгал: Дараах шаардлагатай код бич:
1. Тоглогч 1-6 хүртэлх санамсаргүй тоо орж ирнэ
2. Тоглогч 3 оролдлого хийж болно
3. Зөв тоо таасан бол "Та яллаа!" гэж хэвлэ
4. Оролдлого дууссан бол "Та хожигдлоо" гэж хэвлэ
5. Таах тоо нь 4 байг */

                            Хариулт:
                            const correctNumber = 4;
let tries = 3;

while (tries > 0) {
    let guess = Math.floor(Math.random() * 6) + 1;
    console.log(`Таны оролдлого: ${guess}`);

    if (guess === correctNumber) {
        console.log("Та яллаа!");
        break;
    }

    tries--;
    if (tries === 0) {
        console.log("Та хожигдлоо");
    }
}
                        

JavaScript Алдааг Барих

Try-Catch ашиглан алдааг удирдах нь

Үндсэн бүтэц

try {
    // алдаа гарч болзошгүй код
} catch (error) {
    // алдааг барьж авах
} finally {
    // заавал ажиллах код
}

Энгийн жишээ

// Малын тоо бодох жишээ
try {
    let petNumber = Number("арван");  // энэ алдаа гаргана
    console.log(`Нийт мал: ${petNumber}`);
} catch (error) {
    console.log(`Алдаа гарлаа: Тоо биш утга оруулсан байна`);
}

Алдаа гарлаа: Тоо биш утга оруулсан байна

Алдааны төрлүүд

// ReferenceError
try {
    console.log(тодорхойлоогүйХувьсагч);
} catch (error) {
    console.log(`${error.name}: Хувьсагч тодорхойлогдоогүй байна`);
}

// TypeError
try {
    null.toString();
} catch (error) {
    console.log(`${error.name}: Функц дуудах боломжгүй байна`);
}

// SyntaxError
try {
    eval('console.log("Сайн байна)'); // хаалт дутуу
} catch (алдаа) {
    console.log(`${алдаа.name}: Кодын бичиглэл буруу байна`);
}

Finally блок

function petRegistration() {
    let file = null;
    try {
        file = "pet.txt"; // файл нээх
        throw new Error("Файл унших боломжгүй");
    } catch (error) {
        console.log("Алдаа гарлаа:", error.message);
    } finally {
        console.log("Файл хаагдлаа:", file);
        file = null;
    }
}

petRegistration();

Алдаа гарлаа: Файл унших боломжгүй
Файл хаагдлаа: pet.txt

Сайн дадлууд

Тодорхой алдаануудыг л барих
Алдааны мэдээллийг бүртгэх
Өөрийн алдааг зөв ангилах
Finally блокийг зөв ашиглах
Алдааны мессежийг ойлгомжтой бичих

Дасгал 1 - Нас шалгах

Дараах шаардлагатай код бич:

Насыг шалгаад зөвхөн 0-120 хүртэл байх
Тоо биш утга оруулбал алдаа гаргах
Сөрөг тоо болон 120-оос их бол өөр алдаа гаргах

Хариулт:

function calculateAge(age) {
    try {
        const number = Number(age);

        if (isNaN(number)) {
            throw new Error("Нас тоо байх ёстой");
        }

        if (number < 0 || number > 120) {
            throw new RangeError("Нас 0-120 хооронд байх ёстой");
        }

        return `Таны нас: ${number}`;
    } catch (error) {
        return `Алдаа: ${error.message}`;
    }
}

Summary - Дүгнэлт

Нэгтгэн Дүгнэлт

If Statement

if түлхүүр үг нь үндсэн нөхцөл шалгалтыг true эсвэл false утгаар хийнэ
else түлхүүр үг нь нөхцөл биелээгүй үеийн үйлдлийг тодорхойлно

Switch Statement

switch олон нөхцөлийг шалгахад хэрэглэнэ
Хэд хэдэн case утгыг шалгаж болно
Заавал break ашиглах
default нь аль ч нөхцөл биелээгүй үед ажиллана

For Loop

for давталт гурван хэсэгтэй:
- Эхлүүлэгч (initializer)
- Нөхцөл (condition)
- Өөрчлөгч (modifier)
Өөрчлөгч нь нөхцлийг false болгох боломжтой байх ёстой

While Loops

while давталт нөхцлийг эхэнд шалгана
do while давталт нөхцлийг төгсгөлд шалгана

Удирдлагын Түлхүүр Үгс

Break & Continue

break - давталтаас гарах
continue - дараагийн давталт руу шилжих

Алдаа Боловсруулах

Try-Catch Structure

try catch бүтэц нь алдааг боловсруулна
Алдаа объект дараах шинж чанартай:
- name - алдааны нэр
- message - алдааны мэдээлэл
throw түлхүүр үг шинэ алдаа үүсгэнэ
finally блок нь алдаа гарсан эсэхээс үл хамааран ажиллана

Чухал Санамжууд

Нөхцөл шалгалтад тохирох бүтцийг сонгох (if, switch)
Давталтын төрлийг зөв сонгох (for, while, do while)
Break, continue зөв ашиглах
Алдаа гарч болзошгүй кодыг try catch дотор бичих
Алдааны мэдээллийг тодорхой бичих
Finally блокийг нөөц цэвэрлэхэд ашиглах